استفاده از پرچم های بادنما – مفاهیم پایه

استفاده از پرچم های بادنما - مفاهیم پایه

رقابت های تیراندازی بنچ رست در فضای باز (Outdoor) برگزار می شود. عوامل و متغیرهای زیادی بر روی دقت پرتابه ( گلوله یا ساچمه) تاثیر می گذارند. باد و تاثیر آن بر روی مسیر پرتابه یکی از مهم ترین متغیرهاست. تیرانداز بنچ رست باید توانایی تفسیر و تحلیل درست از سرعت و جهت وزش باد داشته باشد. بادخوانی (Wind Reading) مهارتی است که بوسیله آن تیرانداز جهت و قدرت وزش باد و تاثیر آن بر روی پرتابه را تفسیر و در زمان مناسب شلیک می کند. در این مقاله با اصول اولیه بادخوانی و استفاده از پرچم های بادنما آشنا می شویم و در بخش های بعدی به بررسی بیشتر این مهارت می پردازیم.

تیراندازی در باد

تیراندازی با تفنگ های ریم فایر و بادی در فضای باز خود به اندازه کافی سخت هست اما وقتی که «عامل باد» را با در نظر گرفتن همه‌ی احتمالات حرکتی به آن اضافه کنید ، کل جریان بسیار پیچیده‌تر می‌شود. چه در هوای بارانی و چه در هوای آفتابی ، تأثیر کم یا زیاد باد وجود خواهد داشت. برای مقابله با این مشکل در تیراندازی بنچ رست از پرچم‌های بادنما برای نشان دادن قدرت و مسیر باد استفاده می کنیم. تیراندازی با تفنگ‌های ریم‌فایر و بادی در فواصل ۲۵ تا ۵۰ متر انجام می‌شود ، بنابراین عوامل دیگری به غیر باد نیز تاثیرگذار هستند. سعی ما بر این است تا شما را در طی چند مقاله با مفاهیم پایه ، اصول استفاده از پرچم های بادنما ، نصب و چیدمان بادنما و مهارت های لازم بادخوانی[۱] آشنا کنیم.

[۱] Wind Reading

اصل «برنولی»

قبل از بحث در خصوص پرچم‌های بادنما ، ابتدا باید درکی از قوانین فیزیک داشته باشیم.

همیشه از اثر «برنولی» (در واقع اصل برنولی) به عنوان یکی از اثرات بر گلوله (پرتابه) در تیراندازی ریم فایر بنچ‌رست (و تفنگ بادی) یاد می‌شود که به جهت وزش و سرعت باد بستگی دارد. اما این اصل شامل اشیاء چرخان نمی‌شود و بنابراین همه‌ی مسئله را پاسخ نمی‌دهد.

با در نظرگرفتن اثر «ماگنوس» که نوع خاصی از اصل «برنولی» را نشان می‌دهد، می‌توانیم تأثیرات وابسته به سرعت و جهت وزش باد بر روی گلوله یا ساچمه (اشیاء چرخان) را تفسیر کنیم. قصد ما تعریف کامل این اصول نیست و هدف کاربرد و تاثیر آن در تیراندازی است. به صورت خلاصه گلوله یا ساچمه پس از خروج از لوله تحت تاثیر بالستیک خارجی در دقت و طی مسیر قرار می گیرد. نوع چرخش خان لوله و اثر ماگنوس و باد از عوامل بالستیک خارجی موثر روی پرتابه هستند. مجموعه این عوامل مسیر حرکت و جابجایی پرتابه را توضیح می دهند. مطالب بعدی مربوط به تفنگ هایی با لوله خان راستگرد[۱] هستند.

استفاده از پرچم های بادنما - مفاهیم پایه

برای مطالعه بیشتر مطالب مرتبط در لینک های زیر را مطالعه نمایید :

https://en.wikipedia.org/wiki/Magnus_effect

[۱] Right hand twist

تاثیر وزش باد بر محل برخورد پرتابه

در این بخش با دیاگرام هایی تاثیر وزش باد بر روی گلوله های کالیر 22. و ساچمه تفنگ بادی 177. نشان داده شده است.  وزش باد از سمت چپ ، پرتابه (گلوله یا ساچمه) را به سمت راست و به پایین و وزش باد از سمت راست پرتابه را به چپ و به بالا منحرف می کند. همانطور که می دانید، در یک تفنگ ریم فایر کالیبر 22. که صفر آن روی ۵۰ متر و بدون باد بسته شده باشد ، گروه تیر خوبی با مهمات درست و بدون مشکل به دست خواهیم آورد. (تصویر پایین)

استفاده از پرچم های بادنما - مفاهیم پایه

در فاصله ی ۵۰ متر ، وزش باد ثابت و به صورت عمود (Crosswind) از سمت راست و از سوی ساعت ۳ با سرعت ۹ تا ۱۰ مایل بر ساعت، گلوله ی ریم فایر کالیبر 22. را حداکثر به میزان ۲۵.۵ میلی متر به سمت چپ و بالای هدف در موقعیت ساعت ۱۰ منحرف می کند.

استفاده از پرچم های بادنما - مفاهیم پایه

در فاصله ی ۵۰ متر، وزش باد ثابت و به صورت عمود (Crosswind) از سمت چپ و از سوی ساعت ۹ ، با سرعت ۹ تا ۱۰ مایل بر ساعت، گلوله ی ریم فایر کالیبر 22. را حداکثر به میزان ۲۵.۵ میلی متر به راست و پایین هدف در موقعیت ساعت ۴ منحرف می کند.

استفاده از پرچم های بادنما - مفاهیم پایه

در فاصله ۲۵ متر ، وزش باد ثابت و به صورت عمود (Crosswind) از سمت راست و از سوی ساعت ۳، با سرعت ۵ مایل بر ساعت، ساچمه ی 177. (۴.۵ میلیمتر) را حداکثر به میزان ۶.۵ میلی متر به چپ و بالای هدف در موقعیت ساعت ۱۰ منحرف می کند.

استفاده از پرچم های بادنما - مفاهیم پایه

در فاصله ۲۵ متر، وزش باد ثابت و به صورت عمود (Crosswind) از سمت چپ و از سوی ساعت ۹، با سرعت ۵ مایل بر ساعت، ساچمه 177. (۴.۵ میلیمتر) را حداکثر به میزان ۶.۵ میلی متر به راست و پایین هدف در موقعیت ساعت ۴ منحرف می کند.

استفاده از پرچم های بادنما - مفاهیم پایه

آموزش بادخوانی Wind Reading

بعد از آشنایی اولیه با تاثیر وزش باد بروی پرتابه ها ، نیاز به یادگیری بادخوانی جهت تشخیص جهت و سرعت باد خواهیم داشت. رقابت های بنچ رست در فضای باز برگزار می گردد و عامل باد و تغییرات دیگر ثابت نیستند. تیرانداز بنچ رست نیاز به تحلیل و تفسیر لحظه به لحظه تغییرات دارد تا بتواند در زمان مناسب به هدف ها تیراندازی کند. تیراندازان بنچ رست از پرچم های بادنما برای این منظور استفاده می کنند. در ادامه مقاله تمرکز ما برای معرفی این ابزار ، نحوه استفاده و آشنایی با انواع مختلف بادنما خواهد بود.

استفاده از پرچم‌های بادنما و بادخوانی را می توان به روش‌های زیادی آموزش داد. آموزش تجربی و عملی ارزش بیشتری دارد ، چیزی که سایر روش ها قادر به آموزش آن نیستند به خصوص زمانی که شرایط محیطی در بهترین حالت خود نباشند. بنابراین نوشتن مفصل درباره‌ی این موضوع به غیر از اصول اولیه، کار دشواری است. هر میدان تیراندازی در هر روز شرایط مخصوص به خود را دارد.

هنگامی که با هرگونه جبران اثر باد یا سراب سر و کار داریم، نظریه‌ی  « aiming off » – تیراندازی بدون نگاه کردن به دوربین مطرح می‌شود، به این دلیل که:

۱- ما در فواصل نسبتاً کوتاهی تیراندازی می کنیم.

۲- بنچ‌رست تفنگ ریم‌فایر و بادی در کارت امتیازی ، رقابت هایی با محدویت زمانی هستند که زمان آنها ۲۰ دقیقه استفاده‌ واقعی است.

۳- شرایط هر میدانی ثانیه به ثانیه تغییر می‌کند.

اصول اولیه‌ی کار بر این اصل استوار است که تفنگ شما کاملاً تنظیم شده و دارای یک «صفر بدون باد» است، مهمات شما کاملاً دقیق و هماهنگ است و میدانی که در آن به اختیار تیراندازی می‌کنید، شرایط خواندن باد را کاملاً مهیا می‌کند (همانطور که قبلاً هم به آن اشاره شد، هر میدانی شرایط منحصر به خود را دارد).

در اینجا از طرح رایج پرچم های بادنما استفاده می‌کنیم که در آن دو طرف باله‌ی پرچم رنگ شده‌اند، به طوری که سمت سبز رنگ باله مخصوص وزش باد از راست به چپ (ساعت ۳) و سمت نارنجی رنگ باله ، مخصوص وزش باد از چپ به راست (ساعت ۹ ) است. (تصویر شماره ۲ ) این الگو بهترین نمونه‌ طراحی شده با استفاده از مقیاس «بوفورت» و یک استاندارد در بنچ رست است(در این نوشتار و نوشتارهای بعدی از این مقیاس استفاده شده است).

استفاده از پرچم های بادنما - مفاهیم پایه

برای مطالعه بیشتر در خصوص مقیاس بوفورت می توانید به اینجا مراجعه کنید. همینطور از نمودار زیر نیز استفاده نمایید.

استفاده از پرچم های بادنما - مفاهیم پایه

اجزای یک پرچم بادنما :

در تیراندازی بنچ رست از پرچم های بادنما در مدل های مختلفی استفاده می شوند. در اینجا به اجزای اصلی یک پرچم بادنما که به صورت مشترک در بیشتر مدل های معمول استفاده شده و در بادخوانی موثر هستند اشاره ای می کنیم. عموما پرچم های بادنما از چهار جزء اصلی بدنه و حامل ، پروانه (ملخ) ، باله و دنباله روبانی تشکیل می شود . این اجزا بر روی یک پایه یا سه پایه های موزیک یا مخصوص به خود سوار شده و در میدان تیراندازی نصب می شوند.

استفاده از پرچم های بادنما - مفاهیم پایه

نکاتی در خصوص استفاده صحیح از پرچم های بادنما :

  • به ملخ ها ( پروانه) نگاه کنید، چون سرعت باد را در هر دو حالت باد شدید و باد خفیف نشان می‌دهند.
  • به جهت و سرعت قسمت دنباله (نوارهای روبانی بسته شده به انتهای باله ها ) نگاه کنید.
  • به باله‌های بادنما نگاه کنید چون جهت وزش باد را نشان می‌دهند و نسبت به دنباله ها بهتر دیده می شوند.
  • اثر «ماگنوس» را نیز در نظر گرفته و به آن توجه کنید.

در بیشتر موارد از باله‌ها و روبان های بادنما صحبت می شود ، اما ملخ ها یا همان پروانه بادنما می‌توانند حرکت باد را مخصوصاً در باد ملایم به خوبی نشان دهند.

در شکل زیر به صورت نموداری ، سرعت و جهت وزش باد و مقدار تاثیر آن بر روی پرتابه در سرعت های مختلف را مشاهده می کنید. در این تصاویر در حال مشاهده باله و روبان ها هستیم. سرعت در روبان ها نشان داده شده و موقعیت باله‌ بادنما در دو جهت ساعت ۳ و ۹ و سرعت‌های مختلف، جهت وزش را تعیین می‌کنند.

استفاده از پرچم های بادنما - مفاهیم پایه

عوامل زیادی در بادخوانی مؤثر هستند و مانند هر مهارت دیگری ، یادگیری تیراندازی همراه با بادخوانی نیز چیزی غیر از نکته‌برداری، ثبت وقایع و آزمایش و کسب تجربه در میدان تیراندازی نیست. یک شبه نمی‌توان این راه را پیمود! محدوده زمانی امری بسیار ضروری برای رسیدن به مهارت بادخوانی و درک عوامل محیطی است. تمرین ، تمرین و باز هم تمرین .

از تصویر زیر به عنوان کمک در جهت هدف گیری دقیق استفاده کنید. همه ی شکل ها اطلاعات یکسانی را به روش های مختلفی بیان می کنند. به طور کلی، بادخوانی و جبران آن مانند یک صفحه ی ساعت به عنوان کسری از اثر موقعیت ساعت ۳ یا ۹ باد در نظر گرفته می شود. برای مثال، تقسیم دوباره این مقادیر به ساعت های ۱۲:۳۰، ۱:۳۰، ۲:۳۰ و … می تواند اثر باد در یک شلیک را بهتر جبران کند.

استفاده از پرچم های بادنما - مفاهیم پایه

گردآوری و ترجمه :

صادق قرنجیکی