انتخاب و دسته بندی ساچمه در بنچ رست تفنگ بادی

انتخاب و دسته بندی ساچمه در بنچ رست تفنگ بادی

انتخاب و دسته بندی ساچمه

در بنچ رست تفنگ بادی ، چالش تیراندازی دقیق به هدفی ۲ میلیمتری را با قدرتی بین ۱۶ تا ۲۷ ژول داریم. با فرض اینکه شرایط سلاح ، تجهیزات و تیرانداز در بهترین حالت ممکن باشد ، ساچمه ای که تیرانداز استفاده می کند ممکن است در نتیجه کار تاثیر منفی داشته باشد. به هر حال راه هایی برای جلوگیری از این مشکل وجود دارد.قبل از شروع بحث در خصوص انتخاب ساچمه نگاهی به ساچمه های مورد استفاده در تیراندازی رقابتی و بخش های مختلف ساختمان این نوع ساچمه ها خواهیم داشت :

ساچمه ها در مدل و شکل های مختلفی با اهداف متفاوتی تولید می شوند. ساچمه های شکاری ( Hunting) معمولا با نوک تیزتر در بخش سر ساچمه هستند و آلیاژ مورد استفاده سنگین تر و سخت تر نسبت به ساچمه های رقابتی است. ساچمه های مورد استفاده در بنچ رست بادی و دیگر رشته های رقابتی فضای باز مانند فیلدتارگت معمولا دارای شکل گنبدی در بخش هد یا سر ساچمه هستند. این نوع ساچمه ها به شکلی که به نام ساچمه های دیابلو معروف هستند ، ساخته می شوند.

ساچمه های دیابلو دارای یک دنباله پهن تر هستند ، بدنه ساچمه در مرکز یا کمر ساچمه نازک تر بوده و بخش سر یا هد ساچمه را از دنباله جدا می کند. نمونه ای از سه نوع ساچمه دیابلو را در شکل زیر می بینید. این شکل از ساچمه ها در ساختمان ساچمه های سر تخت مورد استفاده در رقابت های داخل سالن سلاح های بادی و ساچمه های شکاری نیز استفاده می شود. شکل خاص این ساچمه ها به آن در زمان پرواز و خروج از لوله سلاح ، ثبات و پایداری مناسبی می دهد.

انتخاب و دسته بندی ساچمه در بنچ رست تفنگ بادی

شکل قرارگیری ساچمه دیابلو درون لوله تفنگ :

انتخاب و دسته بندی ساچمه در بنچ رست تفنگ بادی

ساچمه بادی دیابلو تنها در دو نقطه با سطح داخلی لوله سلاح در تماس است ، در بخش هد یا سر ساچمه و انتها (دامنه). اندازه انتهای ساچمه یا همان دامنه آن (Skirt) ، بزرگتر از اندازه کالیبر لوله است تا امکان تجمع هوای فشرده در پشت ساچمه ایجاد و باعث حرکت ساچمه به سمت خارج از لوله شود. در حالی که سر ساچمه باعث تجمع هوا نمی شود ، هد ساچمه به عنوان هدایت کننده عمل می­کند. هم می­تواند در بخش های برجسته خان لوله قرار گیرد و هم بخش شیاری آن ؛ اگر جای خان تفنگ بر روی بخش سر ساچمه باقی مانده باشد ، به این معنی است که سر ساچمه بر روی شیارها قرار گرفته است.

انتخاب و دسته بندی ساچمه در بنچ رست تفنگ بادی

 

با این مقدمه کوتاه در خصوص ساختمان ساچمه های مورد استفاده در تیراندازی رقابتی و نیز آشنایی با قسمت هایی از ساچمه که در لوله درگیر می شوند به سراغ موضوع اصلی می رویم. اهمیت داشتن تناسب و دقت یک نوع ساچمه با لوله تفنگ و کالیبر آن یکی از دلایل اصلی است که تیراندازان بدنبال انتخاب نوع ساچمه و در نهایت دسته بندی کردن آنها هستند. ابتدا در خصوص انتخاب ساچمه مناسب با لوله تفنگ شما صحبت خواهیم کرد و بعد دسته بندی ساچمه ها و ابزار مورد استفاده معرفی می شوند.

شاید چهار یا پنج کمپانی سازنده معتبر و شناخته شده ساچمه باشند که بتوان از ساچمه آنها در رقابت های تیراندازی استفاده کرد. مانند JSB ، H & N ، RWS و Crossman . این تولید کننده ها ساچمه ها را با نام و نشان تجاری خود به فروش می رسانند ولی در عین حال به توزیع کنندگان دیگری محصولات خود را می فروشند که آنها نیز تحت نام تجاری خود ( با قوطی هایی که نام تجاری توزیع کننده را دارد) در مدل و اندازه های یکسان با تولید کننده اصلی عرضه می کنند. اینکه کیفیت ساچمه های این توزیع کننده ها مانند ساچمه های اصلی است نیز موضوع قابل بحثی خواهد بود. به عنوان مثال ایرآرمز قالب های خود در جی اس بی را برای بیشتر مدل ها دارد ، زمانیکه شما ساچمه های ایرآرمز را می خرید ، می توانید اطمینان داشته باشید که ساچمه ای با کیفیت خریداری می کنید.

برخی مدل های ساچمه دارای الیاژ نرم تر و نیز در قسمت دامنه (اسکیرت) نازک تر هستند. لبه های نازک تر زمانی که ساچمه با فشار هوا در لوله حرکت می کند به صورت بهتری با خان لوله درگیر می شوند. انتهای لبه اسکیرت ها در ساچمه های با کیفیت با ظرافت و تمیزی خاصی است. توجه به اسکیرت و تمیزی آن یا عدم آسیب دیدگی ساچمه ها برای انتخاب مهم است. در ساچمه هایی مانند JSB ، دامنه ها در سری های مختلف ممکن است به علت تغییر قالب ها دارای شکل متفاوتی باشند. توجه به این موضوع نیز از اهمیت خاصی برخوردار است.

انتخاب و دسته بندی ساچمه در بنچ رست تفنگ بادیانتخاب و دسته بندی ساچمه در بنچ رست تفنگ بادی

فرآیند انتخاب ساچمه

ساچمه های کالیبر ۴٫۵ میلیمتر در اندازه های ۴٫۵۰ تا ۴٫۵۳ تولید می شوند. اندازه کالیبر در لوله های مختلف یکسان نیست بنابراین ممکن است هر لوله ای با یک اندازه کالیبر نتیجه بهتری داشته باشد. اولین قدم برای انتخاب ساچمه مناسب این است که …

از آنجاییکه ساچمه های JSB مورد استفاده زیادی در بین تیراندازان بنچ رست دارد به برخی مشخصه های بسته بندی این برند اشاره می کنیم تا فرآیند انتخاب شما راحت تر شود. در شکل زیر شما می توانید سه عدد یا شماره را بر روی لیبل های پشت قوطی ساچمه های JSB تشخیص دهید :

انتخاب و دسته بندی ساچمه در بنچ رست تفنگ بادی

این اعداد به چه مفهومی است ؟

عدد اول : ۴۲۵۶۶۷۱۷

عدد دوم : ۰

عدد سوم :  ۴٫۵۲

حال به بررسی هر کدام از این اعداد می پردازیم.

– عدد اول را به چند بخش تقسیم می کنیم :

۴۲ : شماره دستگاه قالبی که برای ساخت ساچمه استفاده شده است.

۵۶ : شماره اختصاصی متصدی تولید

۶۷ : شماره اختصاصی مسئول کنترل کیفیت

۱۷ : سال تولید مثل ۲۰۱۷

– خوب حال به بررسی عدد دوم می رسیم که در این نمونه عدد ۰ است :  این عدد نشان دهنده سری تولید است.

– عدد سوم ۴٫۵۲ : این عدد نشان دهنده هدسایز ساچمه است.

 

در این رابطه سعی کنید از ساچمه ای که قصد بررسی آن را دارید یک بسته خریداری کنید و در محیط بیرون با آن تمرین کنید ( در وضعیت جوی با باد کم ) و ببینید امتیاز بدست آمده چقدر است. در صورتی که امتیازات ۲۴۵ و یا بالاتر کسب کردید ، گروه تیر مختلفی با آن بگیرید. در صورتیکه گروه تیرها از محدوده امتیاز ۹ و کمی بیرون از آن خارج نشدند می توانید بررسی های بهتری را در محیط بسته ( ایندور) داشته باشید. از گروه تیرهایی با حداقل ۱۰ شلیک و تا ۲۵ شلیک استفاده کنید تا تغییرات و جابجایی های احتمالی را بهتر بررسی کنید.

ممکن است در این رابطه چندین بسته ساچمه از چند سری تولید و هدسایز را خریداری نمایید.

انتخاب و دسته بندی ساچمه در بنچ رست تفنگ بادی

بعد از اینکه مطمئن شدید ساچمه مورد استفاده نتیجه خوب و دلخواه شما را دارد ، از سری مذکور به اندازه کافی خریداری کنید. ممکن است تفنگ شما با کالیبر یکسان ولی سری تولید دیگری ، نتیجه خوب قبلی را نداشته باشد. این فرآیند کمی خسته کننده است ولی وقتی می دانید که نتیجه آن کسب امتیاز خوب و اطمینان از شلیک هاست مطمئنا آن را تا گرفتن نتیجه ادامه خواهید داد.

در زمان تمرین ها در باشگاه یا در میدان مسابقات ، گوش و چشم خود را باز کنید و ببینید چه ساچمه ای بهترین نتیجه را برای تفنگ های مشابه تفنگ شما برای تیراندازان دیگر داشته است. تولید کننده هایی مانند JSB معمولا سری های مختلفی رو در زمان های متفاوت توزیع می کنند و باید نسبت به این موضوع هوشیار باشید. زمانیکه خواستید سری ساخت جدیدی را امتحان کنید فرآیند قبلی را باید تکرار کنید.

 

دسته بندی ساچمه از نظر وزن و اندازه کالیبر (Head size)

تیراندازان از ابزار های متفاوت و روشهای مختلفی برای دسته بندی ساچمه استفاده می کنند. دو نوع دسته بندی ساچمه مرسوم است ، دسته بندی وزنی و اندازه کالیبر یا همان هد سایز ساچمه.

دسته بندی وزنی ، معمولا ساچمه های با کیفیت هم دارای پراکندگی وزنی هستند که در تیراندازی دقیق مثل بنچ رست می تواند در نقطه برخورد و حتی سرعت خروجی ساچمه موثر باشد. برخی سری ها دارای پراکندگی کم و نزدیک بهم هستند و برخی سری ها ممکن است دارای پراکندگی وزنی بیشتری باشند. در این رابطه چک و وزن کردن یک بسته نمونه از سری انتخاب شده می تواند مفید باشد. برای وزن کردن معمولا از ترازوهای دیجیتال با دقت بالا استفاده می شود. در بازار می توانید نمونه های مختلفی از آنها را ببینید ، مهم این هست که دقت آنها بسیار خوب و مطلوب باشد.

انتخاب و دسته بندی ساچمه در بنچ رست تفنگ بادی

به طور مثال در نمودار زیر که مربوط به ساچمه JSB 8.44 گرینی است ، تعداد پراکندگی وزنی در یک تعداد خاص ساچمه را مشاهده می کنید :

انتخاب و دسته بندی ساچمه در بنچ رست تفنگ بادی

دسته بندی هد سایز ، دسته بندی هدسایز نسبت به وزن در اولویت بیشتری با توجه به تجربه بیشتر تیراندازان بنچ رست تفنگ بادی قرار دارد. با توجه به اطلاعاتی که در بخش اول مقاله نیز آمده است ، هد ساچمه باعث هدایت درست ساچمه در زمان شلیک و خروج از لوله می شود. در یک قوطی ساچمه که اندازه کالیبر آن به طور مثال ۴٫۵۱ بوده و این سری و هدسایز با لوله سلاح شما تطبیق خوبی دارد ، می تواند ساچمه هایی با هدسایز متفاوت نیز وجود داشت باشد. شاید تعداد آنها اندک باشد ولی وقتی قرار است ۲۵ شلیک دقیق داشته باشیم و هر امتیاز آن برای ما اهمیت دارد ، نیاز است تا این دسته بندی نیز انجام شود.

البته استثناهایی هم وجود دارد و ممکن است برخی سری های ساچمه ، پراکندگی اندازه هدسایز کمتر یا در نهایت خیلی نزدیک بهم داشته باشند. همه این موارد باید در تست های مرحله اول و در این مرحله بررسی و سپس اقدام به تهیه و دسته بندی ساچمه نمایید.

ابزارهای مختلفی برای اندازه گیری ساچمه ساخته شده که توسط تیراندازان استفاده می شود. چند نمونه از این ابزارها را می توانید در زیر ببنید.

دستگاه Pellet Air gauge ساخت آقای Dan Brown یکی از تیونرهای تفنگ های بادی ایالات متحده :

انتخاب و دسته بندی ساچمه در بنچ رست تفنگ بادی

 

در ابزار زیر نیز از گیج های بسیار دقیق و قطعات ظریف جهت اندازه گیری اندازه هد ساچمه استفاده شده است :

انتخاب و دسته بندی ساچمه در بنچ رست تفنگ بادی

انتخاب و دسته بندی ساچمه در بنچ رست تفنگ بادی

 

یکی دیگر از ابزار های ساده و کارامدی که توسط تیراندازان اسلونی ساخته شده است :

انتخاب و دسته بندی ساچمه در بنچ رست تفنگ بادی

انتخاب و دسته بندی ساچمه در بنچ رست تفنگ بادی

 

یکی دیگر از ابزار های دسته بندی هد سایز که در چند سال اخیر توسط تیراندازان زیادی مورد استفاده شده ، ابزار Pellet Gauge است. معرفی این ابزار را در مقاله ای دیگر خواهیم داشت.

انتخاب و دسته بندی ساچمه در بنچ رست تفنگ بادی

 

خوب ، پس از دسته بندی هدسایز و وزن ساچمه و آماده شدن ساچمه ها ، نیاز است تا این ساچمه ها را به صورت مطلوبی در ظروف یا قوطی هایی که محافظ کافی از آنها به عمل می آورد قرار دهید. این ظروف که معمولا به نام Pellet Holder شناخته می شوند می تواند به صورت تجارب تهیه شود و یا با اندکی ابتکار توسط خود شما نیز ساخته شود. استفاده از اسفنج و یا موادی مانند آن در بخشی که ساچمه ها قرار می گیرد می تواند محافظت خوبی از هد و دامنه ساچمه داشته باشند. با این وجود در زمان تیراندازی تمرینی یا مسابقه همیشه ساچمه ها را با در یک نگاه کوتاه چشمی از نظر آسیب دامنه چک کنید و سپس تفنگ ساچمه گذاری کنید.

امیدواریم مطالب مطرح شده در این رابطه به شما در یافتن ساچمه مناسب با سلاح شما و تیراندازی دقیق کمک کرده باشد. این مقاله ممکن است در زمان های بعدی به روز رسانی شود. با ما همراه باشید.

 

صادق قرنجیکی

تیراندازان بنچ رست ایران

 

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *